ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ & ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Αρχική » Στεφανίδου Κωνσταντίνα

Στεφανίδου Κωνσταντίνα

Η «Κοπεγχάγη» του Μάικλ Φρέυν: Μια θεατρική παράσταση ή εκπαίδευση για την πολιτειότητα; 

Η ιστορία και η φιλοσοφία της επιστήμης έχουν συστηματικά προταθεί για την βαθύτερη κατανόηση της φύσης της επιστήμης και κατά συνέπεια για την ανάπτυξη υψηλού βαθμού λειτουργικού επιστημονικού γραμματισμού (Allchin 2013, Hodson 2009). Η εκπαίδευση στις φυσικές επιστήμες για την πολιτειότητα (citizenship) αναφέρεται στην προετοιμασία των μαθητών για ενεργό, ενημερωμένη, κριτική και υπεύθυνη εμπλοκή τους σε καταστάσεις επίλυσης προβλημάτων της ενήλικης ζωής, όπου επίγνωση πολλών και διαφορετικών όψεων της επιστήμης είναι απαραίτητη ώστε η εμπλοκή αυτή να είναι αποτελεσματική (Kolsto 2001). Τέτοιες καταστάσεις αφορούν κοινωνικοεπιστημονικά ζητήματα, όπως τα περιβαλλοντικά αλλά και τα ζητήματα βιοηθικής, που χαρακτηρίζονται από την αμφίδρομη σχέση της επιστήμης με την κοινωνία, την πολιτική και το περιβάλλον.

Επιπλέον, έρευνες στη διδακτική των φυσικών επιστημών δείχνουν ότι η δραματοποίηση μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στην εκπαίδευση στις φυσικές επιστήμες (Tselfes & Paroussi 2009, Ødegaard 2003) και συγκεκριμένα στα ζητήματα που αφορούν όψεις της φύσης της επιστήμης (McGregor et al 2014) . Η δραματοποίηση ως διαδικασία βασίζεται σε διαλεκτικές και αντιδογματικές πρακτικές καθώς και στην ενεργό συμμετοχή των μαθητών.

Στη παρούσα εργασία διερευνάται η συμβολή της δραματοποίησης προσαρμοσμένου κειμένου του έργου «Κοπεγχάγη» του Μάικλ Φρέιν, από μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στην εκπαίδευση στις φυσικές επιστήμες για την πολιτειότητα. Συγκεκριμένα στο έργο, δυο από τους σημαντικότερους φυσικούς όλων των εποχών, ο Γερμανός Werner Heisenberg και ο Δανός Niels Bohr συμμετέχουν σε μια φανταστική μεταθανάτιο συζήτηση. Το θέμα της συζήτησης είναι η συνάντηση του Heisenberg με τον Bohr στην κατεχόμενη από τα ναζιστικά στρατεύματα Κοπεγχάγη το 1941. «Γιατί ήρθε στην Κοπεγχάγη;» είναι το κεντρικό ερώτημα του έργου, στο οποίο ο Φρέιν επιλέγει να αναδείξει ότι οποιαδήποτε μονοσήμαντη απάντηση δεν είναι δυνατή. Το έργο έχει αποσπάσει το ενδιαφέρον των ιστορικών των επιστημών και έχει προκαλέσει την κριτική τους (Γαβρόγλου & Διαλετής, 2004).

Στην εργασία αυτή η έμφαση δίνεται στη προοπτική παιδαγωγικής αξιοποίησης  του προσαρμοσμένου κειμένου, κι όχι της κρίτικης που έχει ασκηθεί στο έργο καθεαυτό. Η πραγματοποίηση της αντίστοιχης θεατρικής παράστασης έδωσε την ευκαιρία όχι μόνο στους μαθητές που συμμετείχαν αλλά και σε όσους παρακολούθησαν την παράσταση, να προβληματιστούν  στο ζήτημα επιστήμης και πολιτικής, στο ζήτημα της ευθύνης του επιστήμονα απέναντι στην ιστορία και στην ανθρωπότητα καθώς και στο ζήτημα της χειραγώγησης της επιστήμης από την εκάστοτε μορφή εξουσίας.