ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ & ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Αρχική » Μπρούζος Ιωάννης

Μπρούζος Ιωάννης

Το Παραμύθι του Αμπού: Μύθος και Ιστορία ως διδακτική προσέγγιση

Οι μύθοι και τα παραμύθια είναι ίσως η αρχαιότερη μορφή διδακτικής τεχνικής αν θεωρήσουμε οτι τα Ομηρικά έπη και οι αρχαίες τραγωδίες είχαν και τέτοιο στόχο. Τα ιστορικά και φιλοσοφικά στοιχεία που εμπεριέχονται στους μύθους και τα παραμύθια προβάλλονται πάντα με διαφορετικές -μυθικές- διαστάσεις, με υπερβολές, μεταφορές, παρομοιώσεις και μαγικά στοιχεία, ακόμα και με ανεστραμμένα είδωλα και φανταστικές καταστάσεις. Στην εργασία αυτή θα παρουσιαστεί και θα αναλυθεί ένα παραμύθι με θέμα την επίλυση γρίφων, προβλημάτων, τύπων και εξισώσεων, μια παραβολή για την άλγεβρα. Το παραμύθι εκτυλίσσεται σε χώρα του αραβικού κόσμου -ως μεταφορά για την τεράστια συμβολή των Αράβων στην άλγεβρα- ο ήρωάς του έχει αναφορές στο ιστορικό πρόσωπο Αμπού Αμπντουλάχ Μοχάμεντ ιμπν Μουσά αλ-Χουαρίζμι και το έργο του «Συνοπτικό Βιβλίο για τον Υπολογισμό με Μεταφορά και Απλοποίηση» (Αλ-Κιταμπ αλ μουχτασαρ φι χισαμπ αλ-τζαμπρ ουαλ-μουκα μπαλα) απο το οποίο πήρε το όνομά της η Άλγεβρα. Η επίλυση γραμμικών εξισώσεων δίνεται μέσα απο μια παραβολή με καμήλες και μαγικές σύραγγες. Επίσης το παραμύθι περιέχει και μαγικούς ήρωες όπως τα παραδοσιακά για τον αραβικό κόσμο και τους μύθους του “Τζίνι”. Και το “τζίνι” όμως είναι μια μεταφορά-παρομοίωση για τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και την ταχύτητα με την οποία μπορούν να κάνουν υπολογισμούς. Οι τρεις “ευχές” που προσφέρει το τζίνι είναι δομικό στοιχείο της πλοκής. Η τρίτη ευχή είναι αφιερωμένη στην επιθυμία του τζίνι να απελευθερωθεί απο το μαγικό λυχνάρι, να αποκτήσει την ιδιότητα της σκέψης, της αναρώτησης, και της προσέγγισης προβλημάτων καθώς θυσιάζεται η ιδιότητα της γρήγορης μηχανιστικής επίλυσης εξισώσεων. Το τζίνι μετατρέπεται σε άνθρωπο και μια προσφυγική ροή το στέλνει στην Ευρώπη οπου συναντάει τον αφηγητή του παραμυθιού και του μεταλαμπαδεύει τις γνώσεις του αραβικού κόσμου για την άλγεβρα. Προφανώς το παραμύθι δεν έχει σκοπό να είναι πιστό σε ιστορικές αναφορές και φιλοσοφικές θεωρήσεις. Εισάγει όμως τα παιδιά με έναν τρόπο που αγαπούν, έστω μέσα απο υπερβολές και παρομοιώσεις σε πολλαπλές ιδέες και όχι μόνο στεγνά στις εξισώσεις (παρόλα αυτά η μεταφορά είναι ακριβής για τον τρόπο επίλυσης πρωτοβάθμιων εξισώσεων). Υπάρχει η ένταξη στο πολιτιστικο-ιστορικό πλαίσιο οπου εμφανίστηκε και μορφοποιήθηκε η άλγεβρα και στο αδιαμφισβήτητο γεγονός της αίγλης και τεραστιας συμβολής του αραβικού κόσμου σε αυτόν τον τομέα. Μεταδίδεται επίσης η ιδέα οτι οι διαφορετικοί απο τον δικό μας πολιτισμοί μπορεί να είναι πολύ “πλούσιοι” σε ιδέες και η αποδοχή τους σε ευρωπαϊκό έδαφος να εμπλουτίσει τον υπεροπτικό ευρωπαϊκό πολιτισμό. Τέλος γίνεται μεταφορικά κατανοητό στα παιδιά ότι τα σύγχρονα υπολογιστικά μηχανήματα όσο γρήγορα ακριβή και μαγικά και αν φαντάζουν εμπίπτουν στον σχεδιασμό του ανθρώπινου μυαλού το οποίο διαθέτει -κάτι που παρουσιάζεται ως έλλειψη στις μηχανές- τις σύνθετες ιδιοτήτες της νόησης.

Advertisements