ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ & ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Αρχική » Αθανασέκου Μαρία

Αθανασέκου Μαρία

Η αξιοποίηση της Ιστορίας της Τέχνης στη διδασκαλία της Ιστορίας στο Λύκειο

Σε μια άκρως «χρησιμοθηρική» κοινωνία, η οποία συνεχώς παραγκωνίζει τις ανθρωπιστικές σπουδές για να δώσει έμφαση στην κατεύθυνση της τεχνολογίας, η εκμάθηση της Ιστορίας μοιάζει παρωχημένη και ανώφελη. Το γνωστικό αντικείμενο της Ιστορίας είναι ενδιαφέρον και απαραίτητο, ωστόσο, οι μαθητές δεν έχουν καμία ουσιαστική γνώση σχετικά, με αποτέλεσμα να το απορρίπτουν ως κάτι το αναχρονιστικό και αδιάφορο.

Στο μυαλό των μαθητών συχνά λείπει η συνθετική ικανότητα και η κατανόηση της διαφοράς ανάμεσα στην ενημέρωση και τη γνώση. Στο σύγχρονο κόσμο όπου όλα επικοινωνούνται άμα τη γενέσει τους, μέσω της φαινομενικής πολυφωνίας των μέσων τα οποία συχνά αναπαραγάγουν την είδηση με τον ίδιο τρόπο, οι νέοι διαμορφώνουν την άποψη ότι αυτό είναι γνώση. Συγχέεται η πληροφόρηση με την παγιωμένη και διασταυρωμένη πληροφορία η οποία μεταλλάσσεται με το χρόνο σε γνώση.

Δυστυχώς, αποτελεί κοινό τόπο ότι στη συνείδηση πολλών μαθητών, η Ιστορία έχει εκπέσει από πολυδιάστατο και ενδιαφέρον γνωστικό αντικείμενο σε μονοδιάσταστο και καταναγκαστικό μάθημα.

Ο πλούτος των έργων τέχνης μπορεί να συμβάλλει στην εκπαιδευτική διαδικασία λειτουργώντας ως εργαλείο απομνημόνευσης και δημιουργίας συσχετισμών ώστε να προαχθεί η μάθηση. Η μη χρησιμοποίηση εικόνας και η καταφυγή μόνο στις λέξεις δημιουργούν ένα αρνητικό κλίμα υποδοχής του μαθήματος. Η Ιστορία της Τέχνης είναι ο κλάδος των ανθρωπιστικών σπουδών που εστιάζει στην καταγραφή και ερμηνεία, την ένταξη στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής, κάθε δημιουργίας τέχνης.

Μια εικόνα, ένα έργο τέχνης βοηθάει τον μαθητή να ανασύρει από τη μνήμη του πληροφορίες, ενώ μπορεί να συμβάλλει στην κατάκτηση της γνώσης διευκολύνοντας τον να δημιουργεί λογικές αναφορές και συνειρμούς ώστε να πυροδοτηθεί η μνήμη του, ενδεχομένως σε μεγαλύτερο βαθμό από τη γρήγορη και έτοιμη οπτική πληροφορία ενός διαδραστικού CDROM, ακριβώς γιατί απαιτείται χρόνος και ο χρόνος είναι απαραίτητος για να αποσταχτεί η οπτική εμπειρία σε γνώση.

Η αξιοποίηση της Ιστορίας της Τέχνης και η εξοικείωση των μαθητών με αυτήν, μπορεί να συνεισφέρει στην επίτευξη όλων των στόχων όπως αυτοί διαγράφονται στο διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο του προγράμματος σπουδών, και επιπλέον να βοηθήσει στην οπτικοποίηση της Ιστορίας, στο να γίνει εύληπτη και απτή, πιο ελκυστική στα παιδιά, ενώ, παράλληλα, η χρήση εικόνων έργων τέχνης μπορεί να συμβάλλει στην καλλιέργεια της αισθητικής και της φιλοτεχνίας τους. Η αρωγή της εικόνας είναι μεγάλης και ζωτικής σημασίας στην αποφυγή του στείρου εγκυκλοπαιδισμού, καθώς η σύνδεση λόγου και εικόνας είναι απαραίτητη ώστε να μάθει ο μαθητής να σκέφτεται ‘εικαστικά’, να δημιουργεί εικόνα η οποία θα τον βοηθάει να κατανοεί τη θεωρία της ύλης.

Η εισαγωγή της Ιστορίας της Τέχνης στο μάθημα της Ιστορίας θα μπορούσε να αποτελέσει έναυσμα γνωριμίας των νέων με τη συγκεκριμένη επιστήμη, η οποία μπορεί να προσφέρει πολλά στην διαμόρφωση της προσωπικότητας, των ενδιαφερόντων και της υγιούς στάσης τους απέναντι στον πολιτισμό και την ίδια τη ζωή. Επίσης, μπορεί να συμβάλλει στην αισθητική καλλιέργεια των εφήβων στην κρίσιμη ηλικία κατά την οποία τίθενται οι βάσεις για να διαμορφωθεί η οπτική αντίληψη, η προσωπική αισθητική καθώς επίσης η συνειδητοποίηση της μεγάλης σημασίας της πνευματικής καλλιέργειας και της γνώσης της Ιστορίας για την ίδια την προσωπική του εξέλιξη.