ΙΣΤΟΡΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ & ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Αρχική » Κόγια Αικατερίνη

Κόγια Αικατερίνη

Η γνώση στη Μεταμοντέρνα Κατάσταση του Ζαν Φρανσουά Λυοτάρ

Η εργασία αυτή πραγματεύεται το ζήτημα της γνώσης στη Μεταμοντέρνα Κατάσταση, όπως αυτή αποτυπώνεται στο έργο του Jean Francois LyotardLyotard υποστηρίζει ότι η γνώση στη μεταμοντέρνα εποχή έχει αλλάξει και, κατά συνέπεια, ο τρόπος νομιμοποίησης και μετάδοσης της γνώσης επανατίθεται σε νέο νομιμοποιητικό πλαίσιο. Η βασική μέθοδος ανάλυσης του φιλοσόφου είναι τα γλωσσικά παιχνίδια (Les jeux de langage). Η προσέγγιση της πραγματιστικής διάστασης των γλωσσικών παιχνιδιών, τα οποία κατασκευάζονται ad hoc, αναπτύσσει μια αγωνιστική η οποία επιτρέπει να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι οι παίκτες/ομιλητές του γλωσσικού παιχνιδιού δύνανται να καλλιεργούν όλες τις δυναμικές πτυχές της προσωπικότητάς τους. Μέσα από την ανάλυση του γλωσσικού παιχνιδιού αναδεικνύεται το νέο πλαίσιο νομιμοποίησης και μετάδοσης της μεταμοντέρνας γνώσης. Σκοπός, λοιπόν, της προβληματικής μας είναι, αφενός, να δειχθεί ότι έχει διαμορφωθεί μια νέα γνωσιακή και κοινωνική σχέση μεταξύ της γνώσης και του γνώστη της πραγματικότητας και, αφετέρου, να αποκατασταθεί το υποκείμενο στη ζωντανή και δημιουργική μεταμοντέρνα κατάσταση. Για να επιτευχθεί αυτό, αρχικά, παρουσιάζεται τόσο η πραγματολογία της αφηγηματικής γνώσης, όσο και η πραγματολογία της επιστημονικής, οι οποίες θέτουν σε αμφιβολία την καταστατική θέση της επιστημονικής γνώσης. Μέσα από τη διασπορά των παιχνιδιών της γλώσσας το ζήτημα της νομιμοποίησης της γνώσης επανατίθεται με διαφορετικούς όρους. Σύμφωνα με τον Lyotard, θα ήταν καλό να τίθεται μέσω της παραλογίας (paralogie), ώστε να ικανοποιηθεί, αφενός, η επιθυμία για το άγνωστο και, αφετέρου, η θέληση για δράση και δικαιοσύνη. Κατά τον Lyotard, η δυνατότητα που προσφέρει η παραλογία για νέους ορίζοντες στη σκέψη την καθιστά το κατάλληλο υπόδειγμα αντίστασης στην εν μέρει εμπορευματοποίηση της γνώσης. Τα ερωτήματα τα οποία ανακύπτουν από την αλλαγή του νομιμοποιητικού πλαισίου της μεταμοντέρνας γνώσης αφορούν, κατά τον γάλλο διανοητή, ευλόγως και τον τρόπο μετάδοσης αυτής, τη διδασκαλία. Προκειμένου να απαντηθούν τέτοιου είδους ερωτήματα, σκιαγραφείται το μεταμοντέρνο εκπαιδευτικό πλαίσιο μέσα από το οποίο αναδεικνύεται η μεταμοντέρνα θέση του Lyotard να σωθεί το μη αναπαραστάσιμο. Κατά τον Lyotard, αυτό που νομιμοποιεί τη γνώση — και στην εκπαιδευτική διαδικασία — δεν είναι μόνο το κριτήριο του αληθούς, ούτε μόνο το κριτήριο της αποδοτικότητας. Ο γάλλος διανοητής προτείνει την παραλογία ως νομιμοποιητική διεργασία της μεταμοντέρνας γνώσης, η οποία έρχεται όχι τόσο να αποδείξει την αξία της γνώσης, αλλά να εξηγήσει πώς εξελίσσεται και πώς υπάρχει: Μέσα από αλλαγές στις γνωσιακές θεωρίες, στις ερευνητικές μεθόδους και στα αντικείμενα της μάθησης. Η προσέγγιση του Lyotard όσον αφορά το κριτήριο της παραλογίας αποτελεί μια σημαντική προσπάθεια ανάπτυξης ενός πλαισίου εκπαίδευσης το οποίο έρχεται να συμπληρώσει τη φιλοσοφία του. Η εκπαίδευση είναι σε θέση να συλλάβει το διαφορετικό, συμπεριλαμβάνοντας μέσα στις λέξεις αυτό το οποίο μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε ακόμα ειπωθεί. Το πλεονέκτημα αυτής της θέασης είναι, αφενός, ότι τοποθετεί την εκπαίδευση εντός της γλώσσας, αφετέρου, ότι τα υποκείμενα αυτής της εκπαίδευσης δεν δύναται να αποκλειστούν από τα γλωσσικά παιχνίδια. Συνεπώς, η αναγωγή της μεταμοντέρνας γνώσης και εκπαίδευσης στην πολυσχιδία των γλωσσικών παιχνιδιών, αφενός, προκρίνει την ετερότητα και πολυπαραδειγματικότητα ως θεμελιώδεις αρχές της εκπαίδευσης και, αφετέρου, ενισχύει, πιθανότατα, την εφευρετικότητα και τη φαντασιακή ικανότητα του μαθητή εντός των πολλαπλών γλωσσικών παιχνιδιών. Σε κάθε περίπτωση, μέσα στο πλαίσιο της ετερογένειας των γλωσσικών παιχνιδιών, η εργασία αυτή μελετά σε ποιον βαθμό συμβάλλει η μεταμοντέρνα προοπτική του Lyotard στην κριτική μετάδοση της γνώσης.

Advertisements